De volgende culturele dag 2026 van Esperanto Nederland wordt op zaterdag 13 juni 2026 in Veghel gehouden. We hebben een prachtige locatie gevonden en zullen ook een kleine natuurwandeling maken. Meer details volgen later.

Zie ook: https://eventaservo.org/e/ce4e54

Klik hier om contact op te nemen met de organisatie van de culturele dag.

Contact met de organisatie van de Culturele Dag.

Van 1 tot 8 augustus 2026 vindt het 111-e Esperanto Wereldcongres plaats in Graz (Oostenrijk). Het thema van dit congres luidt: Vrijwilligers in dienst van de duurzame ontwikkeling”.

Over Graz

Graz is de op één na grootste stad van Oostenrijk. Ze ligt in het hart van Europa en is een plek met geschiedenis, karakter en smaak. Door de eeuwen heen gegroeid, is Graz vandaag een moderne wetenschapsstad met acht universiteiten en hogescholen, en een levendig creatief klimaat. Een mediterrane levenssfeer, goede bereikbaarheid en een cultureel erfgoed dat in elke hoek voelbaar is — dát maakt de stad zo bijzonder.

Meer informatie over het congres vind je op: 111-e Esperanto Wereldcongres in Graz

In januari 2026 zal Kursaro.net nieuwe online, drie maanden durende Esperantocursussen starten, van beginners (A1) tot gevorderden (C1). Je vindt de lijst hier: https://kursaro.net

Er nemen vaak mensen deel uit allerlei verschillende landen. Let erop dat de informatie op de website in het Engels is, maar de cursussen zelf worden in het Esperanto gegeven, met uitzondering van die voor beginners.

Je mag aan meerdere cursussen tegelijk deelnemen, maar schrijf je alleen in als je echt van plan bent regelmatig deel te nemen, aangezien het aantal deelnemers beperkt is tot ongeveer 15.

Om je in te schrijven, hoef je alleen maar het formulier in te vullen op de pagina van de cursus die je interesseert.

Van 11 tot en met 14 december vond in Leeuwarden een vierdaagse spellenbijeenkomst plaats in het huis van Ronald van Buuren. De belangstelling was zo groot dat niet iedereen in het huis kon overnachten; daarom huurden enkele deelnemers een huisje op loopafstand.

De deelnemers kwamen deels uit Nederland en deels uit Duitsland. Velen waren blij elkaar weer te zien, omdat de meesten elkaar al kenden van andere spellenbijeenkomsten zoals KoKoLoRES, Ludoviko en ABELO.

Naast het spelen van veel verschillende spellen waren er ook enkele excursies. Eén daarvan ging naar de voormalige gevangenis, waar nu een kerstmarkt werd gehouden. De Duitse deelnemers zijn gewend aan veel grotere kerstmarkten, maar toch vonden ze het leuk om mee te maken. Over het bezoek aan de gevangenis merkte iemand gekscherend op: “Ga niet langs ‘start’.” Daarnaast was er een interessante streetart-wandeling en een wandeling door het Leeuwardense bos en een oude, mooie begraafplaats.

Het bestuur van de Universala Esperanto-Asocio (UEA) kondigt met grote vreugde aan dat het 112e Esperanto-Wereldcongres (UK) zal plaatsvinden in Melbourne/Narrm, Australië, van 3 tot en met 10 juli 2027. Na de succesvolle congressen in Montréal (2022), Turijn (2023), Arusha (2024), Brno (2025) en Graz (2026) steekt de internationale Esperantobeweging opnieuw continenten over om haar belangrijkste jaarlijkse bijeenkomst te vieren.

Het UK in Melbourne heeft een bijzondere historische betekenis. Het wordt pas het tweede Esperanto-Wereldcongres in Oceanië, na het gedenkwaardige congres in Adelaide in 1997. Exact dertig jaar later keert de Esperantobeweging daarmee terug naar dit continent. Deze keuze onderstreept de vitaliteit en duurzaamheid van Esperanto en bevestigt UEA’s inzet om het UK een werkelijk wereldwijd evenement te laten blijven.

Melbourne, de hoofdstad van de deelstaat Victoria, is een modern en dynamisch cultureel centrum. De stad staat bekend om haar rijke culturele leven, haar levendige multiculturele samenleving en haar internationaal gerenommeerde onderwijsinstellingen, waaronder de Universiteit van Melbourne. Sinds de stichting in 1835 is Melbourne meerdere malen uitgeroepen tot ‘culturele hoofdstad van Australië’. Jaarlijks vinden er tal van festivals en internationale evenementen plaats. Tot de markantste bezienswaardigheden behoren het Royal Exhibition Building en de Carlton Gardens, die beide op de UNESCO-Werelderfgoedlijst staan.

14 mei 1936 – 2 december 2025

Met groot verdriet ontving het bestuur van Esperanto Nederland het bericht over het overlijden van Ed Borsboom, biograaf van Lanti en Cseh. Hij had een heldere blik op de ideeën van mensen die de internationale taalgemeenschap vormden. Vele jaren was hij bestuurslid van het Internationale Esperanto-instituut in Den Haag.

Zijn bijdrage aan het bewaren van de geschiedenis van de beweging en de praktische manier om de taal vooruit te helpen zullen dankbaar herinnerd worden.

Wikipedia pagina (eo)

1 mei 1936 – 27 november 2025

Op donderdag 27 november 2025 overleed in Beverwijk een van de bekendste gezichten van de internationale Esperanto‑beweging, Rob Moerbeek. Hij werd geboren op 1 mei 1936 in een socialistisch Esperanto-milieu – zijn ouders Jan Moerbeek en Alida Elisabeth Prins waren idealistische arbeiders die Esperanto thuis spraken. Tijdens wandelingen oefenden zij de taal en Rob luisterde als middelbare‑schoolleerling mee. Hij koos voor een studie klassieke talen, met docenten die hem inspireerden in oud‑Grieks, Latijn en antieke geschiedenis. Tijdens zijn tijd als leraar (1963–1969) sloot hij zich in 1966 aan bij de Federatie van Arbeiders-esperantisten (FLE)  in Nederland en de internationale Universala Esperanto‑Asocio (UEA).

Nadat hij in de zomer als vrijwilliger had geholpen, werd Rob Moerbeek in 1969 aangenomen door directeur Victor Sadler als medewerker in het hoofdkantoor van UEA in Rotterdam. In de loop van 32 jaar beheerde hij de verzending van boeken en tijdschriften, verzorgde hij de collectie van de Hector Hodler‑bibliotheek en het archief. Daarnaast gold hij als dé proeflezer van de Esperanto-beweging; hij corrigeerde onder meer de tijdschriften  Esperanto,  Monato, Internacia Pedagogia Revuo, Scienca Revuo, Fenikso  (van Esperanto Nederland), Esperantista Vegetarano en Kontakto. Ook was hij proeflezer voor alle uitgaven zoals boeken en brochures van UEA.  Hij ondersteunde blinde esperantiste (zie opmerking van anderen) door teksten in braille om te zetten en werkte aan kleine brochures over omgang met visueel gehandicapten en andere mensen met een beperking. Voor talloze esperantisten was hij de onmisbare brug tussen auteurs en publicaties.

Je kunt nu een petitie tekenen om de Vaalserberg te laten hernoemen naar Mont Zamenhof. Een ludieke actie met een diepere betekenis.

De Vaalserberg is met zijn 322 meter het hoogste punt van Nederland. Het is niet alleen een geografisch kenmerk, maar ook een symbool van eenheid, aangezien het ligt op het vierlandenpunt van de Amikejo (Neutraal-Moresnet), België, Duitsland en Nederland. Deze locatie heeft een unieke potentie om een ​​baken van internationale harmonie en culturele betekenis te worden als het wordt omgedoopt tot Monto Zamenhof / Zamenhofberg / Mont Zamenhof, ter ere van Ludwik Lejzer Zamenhof, de grondlegger van het Esperanto.

Naar de petitie.

In de documentatie van het Internationaal Esperanto-Archief (www.iespa.eu, Diest, België) bevindt zich een link (via Europeana) naar een item van het Rijksmuseum Amsterdam: een fotoalbum van een Esperantogroep of familie, vermoedelijk muziekliefhebbers, gedateerd 1933–1936: www.rijksmuseum.nl. Volgens de beschrijving werd het album aangekocht in 2007, maar er is verder niets over bekend en er is geen informatie over eventueel al verricht onderzoek.

Weet iemand in Nederland meer over dit album? Zou het zinvol zijn als een Nederlander zich persoonlijk bij het Rijksmuseum meldt om hulp aan te bieden bij het zoeken naar aanvullende informatie?

Roland Rotsaert – 0494/54.32.86

Esperantisten ontmoeten esperantisten in andere landen en er ontstaan dan soms ook liefdesrelaties. Enkele jaren geleden kreeg Marc van Oostendorp bezoek van twee Nederlandse dames. Ze brachten hem een stapel liefdesbrieven in Esperanto, geschreven in de jaren dertig door een Italiaanse vrouw aan hun vader.

De brieven vertellen het verhaal van een grote liefde die hij blijkbaar nooit vergat.

Naar het verhaal van hun liefde.

In de Volkskrant van 25 september 2025 gaat het “Ommetje van de maand” door het Vierlandenpunt bij Zuid-Limburg naar het verdwenen buurlandje. De meeste esperantisten weten dan al dat het over het buurlandje Moresnet gaat.

In het ommetje wordt Esperanto ook genoemd. Vermeld wordt dat de locoburgemeester en arts Wilhelm Molly voor de onafhankelijkheid van het florerende microstaatje streed en een toekomst zag voor Neutraal-Moresnet als ’s werelds eerste Esperantostaat, met de naam Amikejo. Ook de uitkijktoren in het labirent dat bij het drielandenpunt is aangelegd heeft deze naam “Amikejo Turo” gekregen.

Dit ommetje door Moresnet is een wandeltocht van 16 km lang.

Naar het Artikel in de Volkrant (voor abonnees toegankelijk).

Op 13 september 2025 werd in Groningen officieel het nieuwe Zuiderplantsoen geopend. Er was al heel lang een Esperantostraat, maar nu is er ook een Esperantopad en een Esperantotunnel. Dit op eigen initiatief van de gemeente! De straatnaambordjes moeten nog geplaatst worden! Welke stad in Nederland heeft drie plekken met een Esperanto-naam?

Het Esperanto-pad is voor fietsers en wandelaars. Het pad loopt onder de eveneens nieuwe Esperantotunnel door en verbindt twee delen van het nieuwe plantsoen. Het zorgt voor een veilige groene verbinding tussen twee wijken. En dat alles bevindt zich boven de lawaaierige en milieuvervuilende auto’s op de rondweg diep onder de grond.

Het past mooi bij het idee achter de taal Esperanto.
Esperanto staat ook voor het streven naar veiligheid, verbinding en een groene harmonieuze schone wereld.

Bericht van de UEA, ter gelegenheid van de Internationale Dag van de Vrede, 21 september 2025 aan de de VN.

Als we een wereld willen waarin vrede heerst, moeten we daar bewust voor kiezen.

Vrede begint bij onszelf, maar ook bij hoe landen met elkaar omgaan. De Internationale Dag van de Vrede roept op tot meer begrip, respect en eerlijkheid. Laten we samen dromen van een wereld waarin iedereen erbij hoort. En laten we met woorden én daden bouwen aan die wereld.

Esperanto, een internationale taal, staat voor vrede en gelijke taalrechten.

Belangrijke dagen zijn:

• 21 september: Internationale Dag van de Vrede (VN)
• 26 september: Europese Dag van de Talen (Raad van Europa)

In deze week vieren we de Week van Talen en Vrede, een initiatief van de Europese afdelingen van UEA (Wereld Esperanto-Vereniging). Zij zijn blij met deze combinatie van vrede en taal.

Paweł Fischer-Kotowski uitgeroepen tot Jonge Leraar van het Jaar 2024.

Ter gelegenheid van Zamenhofdag 2024 heeft ILEI, met steun van TEJO, alle esperantisten uitgenodigd om kandidaten voor te dragen voor de verschillende categorieën van de wedstrijd Leraren van het Jaar. Tijdens het 58e congres van ILEI, dat plaatsvond van 19 tot 26 juli 2025 in Belgrado, werden de winnaars bekendgemaakt.

Paweł Fischer-Kotowski werd verkozen tot Jonge Leraar van het Jaar 2024. Hij geeft op diverse locaties les in Esperanto, onder andere tijdens de Esperanto-studieweekenden in Krikkenhaar.

Andere eervolle vermeldingen in de categorie Jonge Leraar van het Jaar 2024 zijn toegekend aan Joel Muhire, Ranja Zafinifotsy en Alexander (Alekso) Vaughn Miller.

Op wo 10 september 2025 zond de VPRO een aflevering van NPO Docs uit met als titel “Weg uit Esperantoland”. Maxine van Veelen spreekt Pjotr, een Belgisch-Oekraïense jonge man, die niet meer kan geloven in de idealen achter Esperanto.

De beschrijving van de VPRO bij deze aflevering:

“Een Poolse oogarts ontwikkelde eind negentiende eeuw het Esperanto: een taal die wereldwijd voor verbinding moest zorgen. Maxine van Veelen onderzoekt wat er van die droom is overgebleven. Ze duikt in de reisverslagen van een jonge Esperantist en in het interbellum geboren Texelaar en spreekt Pjotr, een Belgisch-Oekraïense man die twijfelt over de draagkracht van het Esperanto. Waar liggen de grenzen van hun idealisme? Kan taal een wezenlijk verschil maken wanneer oorlog op de loer ligt?

Een documentaire van Maxine van Veelen, gemaakt tijdens de Oorzaken Podcast Academy met steun van het NPO-fonds. De stem van Texelaar Siem de Waal werd vertolkt door Jonathan de Boer.

Op zaterdag 25 oktober 2025 is in de Kunstkerk Het Hogeland in Warffum de officiële première van Rabbels Hoop. Rondom de voorstelling is er een extra programma met een dorpswandeling, een optreden van een koor en en op twee plekken wordt er voorgelezen uit het boek. In de Kunstkerk is ook een kleine tentoonstelling.

Op zondag 26 oktober 2025 is er nog een tweede voorstelling in Warffum.

Op donderdag 30 oktober 2025 zijn er twee voorstellingen in het Grand Theatre in Groningen. Op beide locaties is er ook aandacht voor de taal Esperanto. Zo komt er een proefles Esperanto op een basisschool. Het Warffumer mannenkoor zingt het lied ‘Het vlakke land’ in het Esperanto. Ook is de muziekgroep Kajto benaderd. De groep Esperanto Noord-Nederland organiseert de activiteiten rond Esperanto. Er is contact met Lenny Bulthuis, die een ver familielid is van H.J. Bulthuis.

Tijdens het Noorderzon festival in Groningen, van 19 tot en met 24 augustus 2025, werd de voorstelling Rabbels Hoop ook al opgevoerd.

Informatie over de voorstellingen vind je op de site van de Noorderzon. Een kaartje voor een containervoorstelling kost 7 euro en kan ter plekke gekocht worden.

Alle leden van Esperanto Nederland worden uitgenodigd voor de jaarlijkse ledenvergadering die plaatsvindt op zaterdag 11 april 2026. 

Plaats: De Kargadoor, Oudegracht 36, 3511 AP Utrecht.
Tijd: Aankomst vanaf 13:00 uur.

De vergadering begint om 13:15 uur.

Een lid mag maximaal 2 andere leden vertegenwoordigen, als bij aanvang van de vergadering de ondertekende machtigingen zijn overhandigd.

Het activiteitenverslag, de financiële verslagen, de begroting en het werkplan staan op de website. Papieren exemplaren kunnen worden opgevraagd bij de secretaris na 1 maart 2026. 

Rianne Sanders besloot een reis te maken en drie Esperanto-bijeenkomsten te bezoeken. Eerst naar BET in Kaunas, daarna het ILEI-Congres in Belgrado en tenslotte het Wereldcongres (UK) in Brno. Naar BET ging ze samen met een vriend Ronald en naar het Wereldcongres met haar nicht Karin. Voor hen allemaal was dat de eerste keer dat ze deelnamen aan een weeklange bijeenkomst in de Esperanto-gemeenschap.

Lees het verslag van dit bezoek.

Op zaterdag 14 juni 2025 vond de Culturele Esperanto-dag in Alkmaar plaats. Deze dag werd georganiseerd door de bestuursleden van de Esperantoclub Alkmaar, Margot Koopmans en Tiny Droge. De centrale plek voor deze dag was De Sociëteit, een sfeervol 19e-eeuws pand aan de straat Luttik Oudorp.

Lees verder en bekijk de foto’s …

Op 16 maart 2025 overleed op 82 jarige leeftijd Rob de Nijs. Hij leed al enige jaren aan de ziekte van Parkinson.

Rob de Nijs zong ooit in Esperanto “Unu voĉ’ tutmonda”, een lied over soldaten die sterven in de oorlog.

Ons medeleven is met de nabestaanden.

“Unu voĉ’ tutmonda” kun je beluisteren op de site.

De auteur, Marc van Oostendorp, stelt dat Engels niet zo neutraal is als het lijkt. Tijdens een ontmoeting tussen Trump, Vance en Zelensky in het Witte Huis, gebruikten de Amerikanen Engels als machtsmiddel om Zelensky te intimideren. Van Oostendorp betoogt dat de wereldorde eerlijker zou zijn als meertaligheid de norm was. Hij pleit voor het leren van meerdere talen op scholen en meer investeringen in tolken en vertalers. Hij suggereert zelfs dat het tijd is om Esperanto, een neutrale taal, nieuw leven in te blazen om internationale communicatie eerlijker te maken.”

Lees het hele artikel in de Volkskrant.

Over de auteur

Marc van Oostendorp is hoogleraar Nederlands en Academische Communicatie aan de Radboud Universiteit in Nijmegen en voorzitter van de vereniging Esperanto Nederland.

De biografie van de schrijver Godfried Bomans, Vleugelman, door Gé Vaartjes krijgt dezer dagen veel, en positieve aandacht van de recensenten. Het boek wordt bovendien goed gekocht.

Liefhebbers van de auteur hopen natuurlijk dat op deze manier ook meer aandacht komt voor de boeken die Bomans zélf schreef. Dat kan ook in het Esperanto, want drie van Bomans’ boeken zijn in die taal vertaald. Het betreft Erik of het klein insectenboek (‘Erik aŭ La malgranda insektolibro’), Memoires of gedenkschriften van Pieter Bas  (‘Rerigardoj aŭ memorskriboj de ministro Pieter Bas’) en het toneelstuk Bloed en liefde (‘Sango kaj amo’).

De verschillende vertalers hebben de ironische, luchtige stijl van Bomans in deze vertalingen goed weergegeven. Pieter Bas is al een tijdje uitverkocht, maar de andere twee zijn nog steeds bij Esperanto-boekwinkels te koop.

In Tijd voor MAX vertelt Gé over Vleugelman, zijn biografie over Bomans.

Dat de bekende esperantist Renato Corsetti (1941–2025) op 1 februari 2025 jongstleden overleed, is een grote schok voor de wereldwijde Esperanto-beweging en zeker ook voor Esperanto Nederland.

Corsetti was decennialang op tal van manieren actief binnen de internationale Esperanto-beweging, zowel in politiek linkse als in politiek neutrale kringen. Hij was onder meer voorzitter van de internationale vereniging van jonge Esperantisten (TEJO) en later van de Wereld-Esperanto-vereniging (UEA).

Een van zijn belangrijkste drijfveren was de promotie van Esperanto als wereldtaal. Hij zette zich op uiteenlopende manieren in om Esperantisten in onder meer Latijns-Amerika en Azië te ondersteunen en ervoor te zorgen dat de taal voor hen toegankelijk bleef.

In dat kader werkte Corsetti nauw samen met Nederlandse Esperantisten zoals Hans Bakker (1937–2015), met wie hij zich inzette voor de Esperanto-beweging in Afrika. Vorig jaar werd voor het eerst in de geschiedenis het Wereldcongres van de Esperantisten op dat continent gehouden, in Tanzania. Corsetti had het geluk daar nog bij te kunnen zijn.

Tot een maand voor zijn overlijden stond Corsetti nog in contact met het bestuur van Esperanto Nederland, onder meer om ons aan te moedigen nóg actiever te worden op het gebied van onderwijs.

Wij zullen hem missen, maar blijven ons in zijn geest inzetten voor een internationale taal voor iedereen.

Boodschap van de UEA ter gelegenheid van de internationale dag van de moedertaal, 21 februari 2025.

In 2025 vieren we de 25e Internationale Dag van de Moedertaal. Deze speciale dag, gemarkeerd door de Verenigde Naties en UNESCO aan het begin van de 21e eeuw, is bedoeld om ons te herinneren aan het belang van talen voor persoonlijke ontwikkeling en maatschappelijke participatie, en met name aan het recht om te beginnen met leren in je moedertaal om jezelf maximaal te kunnen ontplooien en optimaal deel te nemen aan de samenleving vanaf het begin van het leven.

Het verminderen van taalkundige diversiteit hangt vaak samen met de vermindering van culturele diversiteit en biodiversiteit. Talen dragen kennis en ervaring van de ene generatie op de andere over. Talen vergezellen ons overal en bij elke handeling in het leven: thuis, in het onderwijs, in politieke participatie, in kunst en wetenschappen.

We merken op dat we nu het Internationale Decennium van Inheemse Talen (2022-2032) meemaken, dat tot doel heeft de taalkundige mensenrechten van inheemse volkeren te bevorderen en ervoor te zorgen dat zij hun moedertalen kunnen behouden, herleven en verspreiden. De Universele Esperanto-vereniging wijdde haar congres van 2022 aan dit Internationale Decennium.

Talen zijn belangrijk voor duurzame ontwikkeling en volledige deelname aan de samenleving. Taalvragen hebben niet voldoende aandacht gekregen in het algemene debat over de Duurzame Ontwikkelingsdoelen.

In 2020 publiceerde onze vereniging in het Esperanto haar Gids voor de 17 Duurzame Ontwikkelingsdoelen. De Gids benadrukte dat zonder effectieve taalkundige communicatie de Doelen niet volledig gerealiseerd kunnen worden – omdat talen de basis vormen van communicatie en wederzijdse communicatie noodzakelijk is voor gezamenlijk werk: talen zijn zowel voor spreken als voor luisteren. De Gids benadrukt het belang van taalonderwijs om de dialoog te maximaliseren om een gemeenschappelijk doel te bereiken: vrede, welvaart en begrip. Het merkt op dat, onder die talen, het idee achter de internationale taal Esperanto in het bijzonder gelijkheid, vrede en samenwerking benadrukt.

We herhalen dit: taalrechten vervullen een essentiële rol bij het bevorderen van dialoog, samenwerking, inclusiviteit en rechtvaardige samenlevingen. Laten we hier speciaal aan denken op de Internationale Dag van de Moedertaal 2025.