{"id":6834,"date":"2024-10-08T15:11:28","date_gmt":"2024-10-08T13:11:28","guid":{"rendered":"https:\/\/esperanto-nederland.nl\/?page_id=6834"},"modified":"2025-04-08T20:20:52","modified_gmt":"2025-04-08T18:20:52","slug":"neutrala-moresnet","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/esperanto-nederland.nl\/index.php\/eo\/historio\/neutrala-moresnet\/","title":{"rendered":"Ne\u016dtrala Moresnet"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/a>
Foto: Wikipedia<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Ne\u016dtrala Moresnet, oficiale “La Nedividebla Areo de Moresnet,” estis de 1816 \u011dis 1920 ne\u016dtrala areo kun surfaco de \u0109irka\u016d 3,44 km\u00b2. \u011ci apartenis al kaj la Unui\u011dinta Re\u011dlando de Nederlando (post sendependi\u011do al la nova \u015dtato Belgio) kaj al Prusio (post 1871 Germanio). La areo, en la formo de stumpa triangulo, trovi\u011dis sude de la Vaalserberg kaj atingis la \u0109efvojon de Akeno al Lie\u011do. Unu el la kartografiaj aparta\u0135oj estis, ke \u011di havis kvarlandan punkton kun Belgio, Nederlando kaj Germanio.<\/p>\n\n\n\n

Ne\u016dtrala Moresnet ekestis post la fina falo de Napoleono, kiam Nederlando kaj Prusio ne povis konsenti pri la posedado de valora zinkminejo \u0109e Kelmis en la tiama komunumo Moresnet dum la rearan\u011do de E\u016dropo. La areo estis konata kiel zinkeksportisto, impostparadizo, kontrabandejo, ludloko kaj dum mallonga tempo anka\u016d kiel potenciala “Esperanto\u015dtato”.<\/p>\n\n\n\n

Dum la Unua Mondmilito, Ne\u016dtrala Moresnet estis okupita de Germanio kaj poste de Belgio. Fine \u011di estis definitive aneksita de Belgio kaj ekde tiam fari\u011dis parto de la provinco Lie\u011do.<\/p>\n\n\n\n

En Ne\u016dtrala Moresnet lo\u011dis \u0109efe belgoj (ekde la sendependeco), prusoj (ekde 1871 germanoj), kaj nederlandanoj (malpli multe ekde la belga sendependeco). En a\u016dgusto 1914 \u0109iuj lo\u011dantoj estis naciigitaj kiel germanoj.<\/p>\n\n\n\n

Ne\u016dtrala Moresnet havis anka\u016d (neformalan) himnon, nomatan ‘Amikejo-Mar\u015do’. \u011ci estis komponita de la li\u0125a komponisto Willy Huppermann. La notaro de la himno.<\/a><\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

En la amaskomunikiloj<\/h3>\n\n\n\n

Pri Moresnet aperis diversaj programoj en la amaskomunikiloj.<\/p>\n\n\n\n

En la radiospektaklo Het Spoor Terug<\/em> la VPRO dedi\u0109is programon al Moresnet: La kvara lando, programo pri la rimarkinda kaj preska\u016d forgesita historio de Moresnet, iam la kvara lando \u0109e la Tri-Landa Punkto.<\/p>\n\n\n\n

A\u016dskultu la radioelsendon de VPRO<\/a> pri Moresnet. Anka\u016d la televida programo “Andere tijden”<\/a> atentis pri \u0109i tiu malgranda lando. Amba\u016d elsendoj estas en la nederlanda.<\/p>\n\n\n\n

Malsupre estas kelkaj filmoj por spekti pri la kvara lando.<\/p>\n\n\n\n

Se vi poste volas scii pli pri \u0109i tiu malgranda lando, la nederlandlingva libro de Philip Dr\u00f6ge estas rekomendinda: “Opkomst en ondergang van een vergeten buurlandje, Moresnet” (ISBN 9789000349609).<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\n
\n
\n
\n

Moresnet: Boudewijn B\u00fcch<\/h4>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

Televida elsendo: epizodo 8 “Vierlandenpunt” (Kvarlandapunkto<\/em>) de la sezono 1998 de ‘De Wereld Van Boudewijn B\u00fcch’ (La Mondo de Boudewijn B\u00fcch<\/em>).<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n

Amikejo<\/h4>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

Dokumenta filmo pri Ne\u016dtrala Moresnet. Nederlandaj lingvo-parolantoj kun Esperanto subtekstoj.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n

La Forgesita Lando de Moresnet<\/h4>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

Dokumenta filmo pri Moresnet el 1990. “Het Vergeten Land Van Moresnet” (La Forgesita Lando de Moresnet<\/em>) estas filmo pri maljunaj homoj kaj la pasinteco, kiu balda\u016d mortos kun ili.”<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n



<\/p>\n\n\n\n

\n
\n

Moresnet: Lando de tri kvadrataj kilometroj<\/h4>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

En sia Boekenweek-eseo ‘Zink’ (Zinko<\/em>) spuras David Van Reybrouck la rimarkindan historion de la forgesita eta \u015dtato Ne\u016dtrala Moresnet.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n

Grenspalen Van Neutraal Moresnet<\/h4>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

Dokumenta filmo “Grenspalen Van Neutraal Moresnet” (Lim\u015dtonoj de Ne\u016dtrala Moresnet<\/em>) en kiu oni ser\u0109as la spurojn de la malaperinta lando.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Vikipedio: Neutraal Moresnet<\/a>
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ne\u016dtrala Moresnet, oficiale “La Nedividebla Areo de Moresnet,” estis de 1816 \u011dis 1920 ne\u016dtrala areo kun surfaco de \u0109irka\u016d 3,44 km\u00b2. \u011ci apartenis al kaj la Unui\u011dinta Re\u011dlando de Nederlando (post sendependi\u011do al la nova \u015dtato Belgio) kaj al Prusio (post 1871 Germanio). La areo, en la formo de stumpa triangulo, trovi\u011dis sude de la … Verder lezen Ne\u016dtrala Moresnet<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"parent":6736,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-6834","page","type-page","status-publish","hentry","without-featured-image"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/esperanto-nederland.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/6834","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/esperanto-nederland.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/esperanto-nederland.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/esperanto-nederland.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/esperanto-nederland.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6834"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/esperanto-nederland.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/6834\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10032,"href":"https:\/\/esperanto-nederland.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/6834\/revisions\/10032"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/esperanto-nederland.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/6736"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/esperanto-nederland.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6834"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}