Een taal van vrede

Esperanto blijft een taal van vrede, ook op 1 april

Onder het kopje “Esperanto Nederland weigert militaire inzet Esperanto” hebben we op de website een 1‑aprilgrap geplaatst. 

Plaatje: Copilot

In dit artikel vertelden we dat de defensiemachten van Europa Esperanto zouden gaan gebruiken voor de onderlinge communicatie tussen de landen. Binnen enkele jaren zouden alle militairen en burgers bij Defensie de taal moeten leren. Het Ministerie van Defensie zou ons gevraagd hebben om daarbij te ondersteunen. Onze reactie daarop was dat wij dit niet zouden doen, omdat het ingaat tegen het ideaal waar Esperanto voor staat.

Reacties

Op de grap kregen we verschillende reacties binnen. Sommige mensen konden de humor “in deze tijd” niet waarderen en reageerden kritisch. We kregen ook positieve reacties, van mensen die grap konden waarderen. Enkele mensen vroegen om meer informatie, onder wie journalisten van zowel een lokale en als een landelijke krant. Uiteraard hebben we hen uitgelegd dat het om een 1‑aprilgrap ging.  Op advies van een van hen hebben we nog iets duidelijker verwezen naar de datum 1-april.

Waarom we deze grap maakten

Met deze 1‑aprilgrap wilden we een serieuze boodschap onder de aandacht brengen: het belang van met elkaar in gesprek blijven. De Joodse, Pools‑Russische oogarts Ludwik Zamenhof bedacht de taal Esperanto in een periode van grote onderlinge spanningen. Juist om mensen bij elkaar te brengen. Ook wij, als Esperanto Nederland, vinden het belangrijk om respect te hebben voor andere mensen en andere culturen. Esperanto kan daarbij een hulpmiddel zijn. Met Esperanto ontdekken we hoe mooi en interessant andere mensen en hun achtergronden zijn.

Lees de tekst van de 1-april grap

La Amsterdama Rondo 19 april 2026

Waarom in Esperanto schrijven? Waarom schrijvers oorspronkelijk in Esperanto zijn gaan schrijven in de eerste honderd jaar.

Prof. Federico Gobbo presenteert op 19 april als première een Esperanto-versie van een speciale les voor de Erasmus-plus-studenten die Esperanto studeren over waarom schrijvers de eerste eeuw (1887-1987) van Esperanto ervoor gekozen hebben om oorspronkelijk in Esperanto te schrijven.
We zijn blij dat prof. Gobbo bereid is om zijn lezing als première voor ons te houden. Dat gebeurt op 19 april, van 13-15 uur.

Let wel, dit is een andere datum dan u gewend bent!

De bijeenkomst vindt plaats in De Koopermoolen, Warmoesstraat 3-5, Amsterdam, vlak bij het Centraal Station. Kunt u niet komen, dan is de lezing ook via ZOOM bij te wonen:
19 april, 13 uur:
https://us02web.zoom.us/j/4882085646?pwd=a2FpMFRhcXBrNXdCeFd4WWNSQi9FUT09&omn=85403638163
Kunven-/Vergadering-ID: 488 208 5646
Pasvorto/Wachtwoord: 1994b

NEJ spelletjesdag

Wil je met andere jonge Esperantisten spelletjes doen en het hoofdkantoor van UEA in Rotterdam bezoeken? Dit is mogelijk tijdens de komende NEJ-dag.
Aarzel niet om je eigen spelletjes mee te nemen?
De officiële jaarvergadering van NEJ vindt ook op deze dag plaats. Als je meer van dit soort activiteiten in Nederland wilt, kom ook!

Programma:
• 12.00 uur – begin van de dag
• 12.30 uur – jaarvergadering (duurt ong. 45 minuten)
• 16.30 uur – het officiële eind van het programma

Datum en plaats:
Wanneer – zondag 22 maart 2026
Waar: Rotterdam, Nieuwe Binnenweg 176.

ILEF-FOTOWEDSTRIJD 2026 – “ÉÉN WERELD IN BEELDEN”


OPROEP AAN DE WERELDWIJDE ESPERANTOGEMEENSCHAP

De UEA, in samenwerking met de Internationale Liga van Esperantistische Fotografen (ILEF) en de redactie van het tijdschrift Literatura Vivo, nodigt esperantisten van over de hele wereld van harte uit om deel te nemen aan de ILEF-fotowedstrijd 2026 – “Één Wereld in Beelden”, onder auspiciën van UEA. Met licht slaan we bruggen over de wereld: met één enkel beeld kunnen we een verhaal vertellen, een gevoel uitdrukken en de geest van Esperanto tonen zonder woorden.

Fotografie is een universele taal. Zij overstijgt landsgrenzen, culturen en leeftijden, en juist daarom sluit zij zo vanzelfsprekend aan bij het idee van Esperanto. Deze wedstrijd wil de fotografische kunst onder esperantisten bevorderen en nodigt je uit om momenten van menselijke waardigheid, vriendschap, diversiteit en gedeelde ervaring vast te leggen – momenten die laten zien dat we werkelijk één wereld delen.

Lees verder

Uitnodiging 35e jaarlijkse ledenvergadering

Alle leden van Esperanto Nederland worden uitgenodigd voor de jaarlijkse ledenvergadering die plaatsvindt op zaterdag 11 april 2026. 

Plaats: De Kargadoor, Oudegracht 36, 3511 AP Utrecht.
Tijd: Aankomst vanaf 13:00 uur.

De vergadering begint om 13:15 uur.

Een lid mag maximaal 2 andere leden vertegenwoordigen, als bij aanvang van de vergadering de ondertekende machtigingen zijn overhandigd.

Het activiteitenverslag, de financiële verslagen, de begroting en het werkplan staan op de website. Papieren exemplaren kunnen worden opgevraagd bij de secretaris na 1 maart 2026. 

Lezing: Na de vergadering houdt dr. Luis Miguel Rojas-Berscia, assistent professor in Spaanse en Latijns-Amerikaanse taalkunde, een lezing onder de titel “Preter Esperanto: dekoloniigitaj kaj dekonstruitaj rigardoj”

De agenda stukken zijn te vinden via deze link

75-a Kultura Semajnfino Homburgo (Sarlando)

Beste Esperantovriend(in),
De Saarlandse Esperantobond organiseert van 26 tot en met 28 juni 2026 haar 75e Culturele Weekend in het Kardinal-Wendel-Haus in Homburg (https://www.kardinal-wendel-haus.de/).

Er wacht u een interessant programma (een downloadbaar document volgt nog) met activiteiten, diverse lezingen voor Esperantosprekers en cursussen voor gevorderden en beginners. Op de boekentafel van Jean-Luc Thibias vindt u ongetwijfeld aantrekkelijke lectuur en andere Esperantoproducten.
We beginnen het weekend al op vrijdagmiddag met de aankomst. Na het avondeten luisteren we naar een concert van JoMo, waarna we samen gezellig napraten in een sfeervolle kring in de kroeg (in het Saarlands: “Vertschaft”).

Zaterdag staat in het teken van lezingen, workshops en taalcursussen voor beginners en gevorderden. Daarnaast is er een busexcursie naar een interessante bezienswaardigheid in het Saarland: de Erlebnisbergwerk Velsen (Avonturenmijn Velsen).

Na de excursie is er gelegenheid om deel te nemen aan een oecumenische kerkdienst in het Esperanto.
Het hoogtepunt van het Culturele Weekend wordt op zaterdagavond een feestelijk en smakelijk (bij goed weer in de openlucht) banket met barbecue in een vrolijke sfeer, gevolgd door een concert van de bekende Esperantomuzikant Kaŝi.

Zondagochtend zetten we het programma voort met lezingen en workshops tot aan de gezamenlijke lunch.

Het inschrijfformulier vindt u hier: Kultura Semajnfino 2026 | Esperanto in Deutschland
Mis ons sfeervolle jubileumevenement niet en schrijf u snel in! Bent u al ingeschreven, dan is dat des te beter.

Met vriendelijke groet,
Martin Thorenz
(voorzitter van SEL)

Tuinstijlen in de wereld door de eeuwen heen

La Amsterdama Rondo

Op 8 maart alleen via ZOOM: een diapresentatie over de ideeën van mensen achter verschillende tuinstijlen, hoe de heersende tuinstijl (bijv. barok, landschapsstijl) is veranderd in de loop van de tijd, welke tuinstijl uw favoriet is en waarom. En natuurlijk – daar is een proefpresentatie voor – suggesties om de presentatie te verbeteren. De presentatie is niet volledig, maar een deel van de tuinstijlen wordt behandeld.

U kunt deelnemen door op onderstaande link te klikken :
Tijd/Tempo: 8a de marto 2026 01:00 p.m. Amsterdam, Berlijn, Rome, Stockholm, Wenen
https://us02web.zoom.us/j/4882085646?pwd=a2FpMFRhcXBrNXdCeFd4WWNSQi9FUT09&omn=85767526766
Kunven-/Vergadering-ID: 488 208 5646; Pasvorto/Wachtwoord: 1994b

NOSOBE ZOEKT EEN PENNINGMEESTER

DRINGENDE OPROEP: NOSOBE ZOEKT EEN PENNINGMEESTER

Na het overlijden van Rob Moerbeek heeft de Nederlandse Vereniging van Blinde en Slechtziende Esperantisten (NoSoBE) geen penningmeester meer. Onder de leden is helaas niemand die deze taak op zich kan nemen.

Daarom deze oproep: is er onder de lezers van dit bericht iemand die bereid is penningmeester van NoSoBE te worden? Het is niet nodig om lid te zijn van NoSoBE om deze functie te vervullen. Omgekeerd kan men zonder bezwaar lid worden, ook als men geen visuele beperking heeft.

Bent u bereid het tekort aan een penningmeester binnen het bestuur van NoSoBE op te lossen? Dan kunt u schrijven aan de voorzitter, Jan Bemelmans (jan.bemelmans2@gmail.com), of aan de secretaris, Elise Lauwen (eliselauwen@gmail.com).

Bij voorbaat hartelijk dank!
Jan Bemelmans
Voorzitter van NoSoBe

Waddentocht naar Ameland – uitnodiging

In juni gaan we met een groepje mensen wadlopen naar Ameland! Iedereen die met ons mee wil, is van harte welkom om mee te lopen. Het lijkt ons ook erg leuk om deze dag ook esperantisten op Ameland te ontmoeten die die niet mee willen of kunnen wadlopen. Zij kunnen met de veerboot naar Ameland varen. We ontmoeten elkaar dan in een café of restaurant op het eiland.

Geplande datum: zaterdag 7 juni 2026. Tijdstip vertrek: 6:00.

Bekijk de foto’s van wadlopen en loop met ons mee.

Carnaval en dierentuin in Best

De eerste NEJ-dag van het nieuwe jaar vindt plaats op 15 februari in Best (Noord-
Brabant)! We beginnen de dag met de lokale carnavalsoptocht, waarna we samen naar BestZoo
gaan . We sluiten af met een gezamenlijke maaltijd bij de beroemde McDonald’s van Best.
Deelname aan de NEJ-dag is gratis. De entrée voor de dierentuin betaal je zelf. Voor
prijzen zie: https://bestzoo.nl/prijzen/

Praktische informatie
Neem je eigen fiets mee of gebruik een OV-fiets https://www.ns.nl/deur-tot-deur/ov-
fiets
Voor alternatieve vervoersmogelijkheden kun je contact met ons opnemen via
info@esperantojongeren.nl

Programma

Lees verder

La Amsterdama Rondo 8 februari 2026


OVER BREEKBARE BOTTEN
Ueli Haenni hebben we bereid gevonden iets te vertellen over een ziekte die weinig voorkomt, maar zeer onaangenaam is voor de betreffende personen. De ziekte heet osteogenesis imperfecta, wat betekent: niet volmaakte vorming van beenderen. Men noemt het ook wel de ziekte van de breekbare botten. Het bindweefsel is dan minder stevig dan gewoonlijk en de botten kunnen makkelijker breken. De oorzaak van deze ziekte is een erfelijk defect. Er bestaan verschillende defecten in de COL1 A1 of COL1 A2-genen.
Dat betekent dat de problemen van de persoon met het defecte gen verschillend en van verschillende ernst kunnen zijn. Er bestaat een Nederlandse vereniging voor slachtoffers van die ziekte, die gelukkig tamelijk zeldzaam is.
Ueli vertelt over hoe hij over de ziekte heeft geleerd, wat men er (niet) tegen kan doen en welke perspectieven hij ziet voor de toekomst.
Attentie! Als er te veel sneeuw is of ijzel, vindt de bijeenkomst alleen via ZOOM plaats. Info eventueel via: 023 5242643
Adres van de bijeenkomst : Warmoesstraat 3-5, Amsterdam, dicht bij het centraal station.

Via ZOOM :

Tijd: 8a de febr. 2026 01:00 p.m. Amsterdam, Berlijn, Rome, Stockholm, Wenen
https://us02web.zoom.us/j/4882085646?pwd=a2FpMFRhcXBrNXdCeFd4WWNSQi9FUT09&omn=83402639726
Vergadering-ID: 488 208 5646
Wachtwoord: 1994b

De 77e editie van de Belartaj Konkursoj van UEA

De UEA nodigt alle esperantisten op om mee te doen aan Belartaj Konkursoj. Hiervoor stuur je een of meerdere teksten die je geschreven hebt in. Per categorie maximaal drie inzendingen. De volgende categoriën zijn er: poëzie, proza, micronovellen, sciencfiction en fantastiek, toneelstukken, korte toneelstukken, essay, kinderboeken en liedteksten.

Belartaj Konkursoj is de meest prestigieuze literaire wedstrijd in de Esperantowereld. Grote namen zowel als enthousiaste, getalenteerde beginners kunnen hieraan deelnemen. We zijn benieuwd naar de talenten. De deadline is 31 maart 2026.

Detailgegevens vind je op: 

https://revuoesperanto.org/gk_1259

PRINTEMPE 2026 – paasbijeenkomst

PRINTEMPE 2026 is een internationale paasbijeenkomst voor alle Esperantosprekers. Het evenement vindt plaats in Wiesbaden (Duitsland), in het prachtige Rijndal, van 2 tot en met 9 april 2026.

Het programma biedt lezingen, discussies, spelletjes, muziek en gesprekken, evenals wandelingen en excursies in de omgeving. Daarnaast zijn er Esperantocursussen voor beginners en gevorderden. De bijeenkomst wordt gehouden in de jeugdherberg van Wiesbaden, die gemakkelijk bereikbaar is per trein, bus en vliegtuig (vlak bij Frankfurt).

Iedereen is welkom – van beginners tot ervaren sprekers, jong en minder jong.

👉 Schrijf je in vóór 26 januari om te profiteren van de huidige tarieven.

🔗 Meer informatie en online inschrijving:

https://esperanto.land/printempe


PRINTEMPE is de voortzetting van PSI – Printempa Semajno Internacia.

Culturele dag in Veghel op 13 juni 2026

De volgende culturele dag 2026 van Esperanto Nederland wordt op zaterdag 13 juni 2026 in Veghel gehouden. We hebben een prachtige locatie gevonden en zullen ook een kleine natuurwandeling maken.

Veghel is een levendige stad in de Nederlandse provincie Noord-Brabant. Ze ligt aan de rivier de Aa en het Wilhelminakanaal. De stad staat bekend om haar sterke industrie, vooral in de voedingssector, zoals Mars Nederland, FrieslandCampina (DMV), Jumbo Supermarkten, Sligro Food Group en Hutten. De Noordkade is industrieel erfgoed en tegenwoordig het culturele hart van Veghel.

Meer informatie over de Culturele dag in Veghel.
Zie ook: https://eventaservo.org/e/ce4e54

Contact opnemen met de organisatie van de Culturele Dag.

Taal vormt een essentieel onderdeel van iemands identiteit

Op 10 december wordt wereldwijd de Dag van de Mensenrechten gevierd. Die datum markeert de herdenking van één van de meest fundamentele beloften ter wereld: de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens (UVRM).

De Wereld-Esperantovereniging (UEA) benadrukt op de Internationale Dag van de Mensenrechten dat mensenrechten een dagelijkse levensbehoefte zijn en de basis vormen voor waardigheid, gelijkheid en vreedzame internationale samenwerking. De organisatie roept de Verenigde Naties op om de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens krachtig te verdedigen en volledig te realiseren.

Bijzonder aandacht wordt gevraagd voor taalrechten, omdat taal een essentieel onderdeel is van identiteit, communicatie en deelname aan de samenleving. Iedereen heeft het recht zijn taal te gebruiken, te beschermen en te ontwikkelen, en ook om meertalig te zijn zonder discriminatie.

De vereniging spoort Esperantosprekers en sympathisanten wereldwijd aan om zich actief in te zetten voor mensenrechten, solidariteit en respect tussen volkeren, en om regeringen en burgers te stimuleren hetzelfde te doen.

Daarom presenteert zij een boodschap ter gelegenheid van de Mensenrechtendag 2025.

Naar de verklaring van de UEA: Taalrechten van de mens: een dagelijkse noodzaak.

La Amsterdama rondo op 11 januari

Herinneringen over 2025 en jouw plannen voor 2026

Zondag, op 11 januari 2025, om 13.00 uur komt de Amsterdama Rondo bij elkaar. Vanwege de weersomstandigheden vindt deze alleen per ZOOM plaats. Dus niet in de Koopermoolen.

De vorige keer hebben we boeken gepresenteerd, die we gelezen hebben. Federico Gobbo heeft daarover in zijn blog gepubliceerd (EO): Sinkronecoj okaze de la Libro-Tago en Amsterdamo.

Terugblikken naar het jaar 2025….

In deze eerste bijeenkomst in het nieuwe jaar praten we over je herinneringen aan 2025. Het Virtuele Esperanto-Congres (VK) heeft van 4-7 december plaatsgevonden. Ben je erin geslaagd om aan dat congres deel te nemen? Zo ja, welke indrukken heb je?

Op 4 december vond ook een intieme afscheidsceremonie plaats voor Rob Moerbeek, die vaak aan onze bijeenkomsten deelnam, hetzij lijfelijk, hetzij via ZOOM. Sommigen van de aanwezigen kunnen vertellen over waar zijn vele boeken naar toe zijn gegaan.

Vooruitblikken naar het komend jaar, 2026…

En we kijken ook naar de toekomst: welke plannen heb je voor 2026? Heb je ideeën om Esperanto beter bekend te maken onder een breder publiek?

Deelnemen…

Je kunt deelnemen met de volgende link:
Tijd: 11 jan 2026 01:00 p.m. Amsterdam, Berlijn, Rome, Stockholm, Wenen
https://us02web.zoom.us/j/4882085646?pwd=a2FpMFRhcXBrNXdCeFd4WWNSQi9FUT09&omn=81748762410
Vergadering-ID: 488 208 5646
Wachtwoord: 1994b

Lees verder

111-e Esperanto Wereldcongres in Graz

Van 1 tot 8 augustus 2026 vindt het 111-e Esperanto Wereldcongres plaats in Graz (Oostenrijk). Het thema van dit congres luidt: Vrijwilligers in dienst van de duurzame ontwikkeling”.

Over Graz

Graz is de op één na grootste stad van Oostenrijk. Ze ligt in het hart van Europa en is een plek met geschiedenis, karakter en smaak. Door de eeuwen heen gegroeid, is Graz vandaag een moderne wetenschapsstad met acht universiteiten en hogescholen, en een levendig creatief klimaat. Een mediterrane levenssfeer, goede bereikbaarheid en een cultureel erfgoed dat in elke hoek voelbaar is — dát maakt de stad zo bijzonder.

Meer informatie over het congres vind je op: 111-e Esperanto Wereldcongres in Graz

Nieuwe Esperanto-cursussen in januari

In januari 2026 zal Kursaro.net nieuwe online, drie maanden durende Esperantocursussen starten, van beginners (A1) tot gevorderden (C1). Je vindt de lijst hier: https://kursaro.net

Er nemen vaak mensen deel uit allerlei verschillende landen. Let erop dat de informatie op de website in het Engels is, maar de cursussen zelf worden in het Esperanto gegeven, met uitzondering van die voor beginners.

Je mag aan meerdere cursussen tegelijk deelnemen, maar schrijf je alleen in als je echt van plan bent regelmatig deel te nemen, aangezien het aantal deelnemers beperkt is tot ongeveer 15.

Om je in te schrijven, hoef je alleen maar het formulier in te vullen op de pagina van de cursus die je interesseert.

Spellenliefhebbers ontmoetten elkaar in Leeuwarden

Van 11 tot en met 14 december vond in Leeuwarden een vierdaagse spellenbijeenkomst plaats in het huis van Ronald van Buuren. De belangstelling was zo groot dat niet iedereen in het huis kon overnachten; daarom huurden enkele deelnemers een huisje op loopafstand.

De deelnemers kwamen deels uit Nederland en deels uit Duitsland. Velen waren blij elkaar weer te zien, omdat de meesten elkaar al kenden van andere spellenbijeenkomsten zoals KoKoLoRES, Ludoviko en ABELO.

Naast het spelen van veel verschillende spellen waren er ook enkele excursies. Eén daarvan ging naar de voormalige gevangenis, waar nu een kerstmarkt werd gehouden. De Duitse deelnemers zijn gewend aan veel grotere kerstmarkten, maar toch vonden ze het leuk om mee te maken. Over het bezoek aan de gevangenis merkte iemand gekscherend op: “Ga niet langs ‘start’.” Daarnaast was er een interessante streetart-wandeling en een wandeling door het Leeuwardense bos en een oude, mooie begraafplaats.

Lees verder

Het 112e Esperanto-Wereldcongres in Melbourne/Narrm (Australië)

Het bestuur van de Universala Esperanto-Asocio (UEA) kondigt met grote vreugde aan dat het 112e Esperanto-Wereldcongres (UK) zal plaatsvinden in Melbourne/Narrm, Australië, van 3 tot en met 10 juli 2027. Na de succesvolle congressen in Montréal (2022), Turijn (2023), Arusha (2024), Brno (2025) en Graz (2026) steekt de internationale Esperantobeweging opnieuw continenten over om haar belangrijkste jaarlijkse bijeenkomst te vieren.

Het UK in Melbourne heeft een bijzondere historische betekenis. Het wordt pas het tweede Esperanto-Wereldcongres in Oceanië, na het gedenkwaardige congres in Adelaide in 1997. Exact dertig jaar later keert de Esperantobeweging daarmee terug naar dit continent. Deze keuze onderstreept de vitaliteit en duurzaamheid van Esperanto en bevestigt UEA’s inzet om het UK een werkelijk wereldwijd evenement te laten blijven.

Melbourne, de hoofdstad van de deelstaat Victoria, is een modern en dynamisch cultureel centrum. De stad staat bekend om haar rijke culturele leven, haar levendige multiculturele samenleving en haar internationaal gerenommeerde onderwijsinstellingen, waaronder de Universiteit van Melbourne. Sinds de stichting in 1835 is Melbourne meerdere malen uitgeroepen tot ‘culturele hoofdstad van Australië’. Jaarlijks vinden er tal van festivals en internationale evenementen plaats. Tot de markantste bezienswaardigheden behoren het Royal Exhibition Building en de Carlton Gardens, die beide op de UNESCO-Werelderfgoedlijst staan.

Lees verder

In memoriam Ed Borsboom

14 mei 1936 – 2 december 2025

Met groot verdriet ontving het bestuur van Esperanto Nederland het bericht over het overlijden van Ed Borsboom, biograaf van Lanti en Cseh. Hij had een heldere blik op de ideeën van mensen die de internationale taalgemeenschap vormden. Vele jaren was hij bestuurslid van het Internationale Esperanto-instituut in Den Haag.

Zijn bijdrage aan het bewaren van de geschiedenis van de beweging en de praktische manier om de taal vooruit te helpen zullen dankbaar herinnerd worden.

Wikipedia pagina (eo)

In memoriam Rob Moerbeek

1 mei 1936 – 27 november 2025

Op donderdag 27 november 2025 overleed in Beverwijk een van de bekendste gezichten van de internationale Esperanto‑beweging, Rob Moerbeek. Hij werd geboren op 1 mei 1936 in een socialistisch Esperanto-milieu – zijn ouders Jan Moerbeek en Alida Elisabeth Prins waren idealistische arbeiders die Esperanto thuis spraken. Tijdens wandelingen oefenden zij de taal en Rob luisterde als middelbare‑schoolleerling mee. Hij koos voor een studie klassieke talen, met docenten die hem inspireerden in oud‑Grieks, Latijn en antieke geschiedenis. Tijdens zijn tijd als leraar (1963–1969) sloot hij zich in 1966 aan bij de Federatie van Arbeiders-esperantisten (FLE)  in Nederland en de internationale Universala Esperanto‑Asocio (UEA).

Nadat hij in de zomer als vrijwilliger had geholpen, werd Rob Moerbeek in 1969 aangenomen door directeur Victor Sadler als medewerker in het hoofdkantoor van UEA in Rotterdam. In de loop van 32 jaar beheerde hij de verzending van boeken en tijdschriften, verzorgde hij de collectie van de Hector Hodler‑bibliotheek en het archief. Daarnaast gold hij als dé proeflezer van de Esperanto-beweging; hij corrigeerde onder meer de tijdschriften  EsperantoMonato, Internacia Pedagogia Revuo, Scienca Revuo, Fenikso  (van Esperanto Nederland), Esperantista Vegetarano en Kontakto. Ook was hij proeflezer voor alle uitgaven zoals boeken en brochures van UEA.  Hij ondersteunde blinde esperantiste (zie opmerking van anderen) door teksten in braille om te zetten en werkte aan kleine brochures over omgang met visueel gehandicapten en andere mensen met een beperking. Voor talloze esperantisten was hij de onmisbare brug tussen auteurs en publicaties.

Lees verder

Geslaagd Duitsland-Benelux-Congres

De Duitse Esperanto-Vereniging organiseert jaarlijks het Duitse Esperanto-Congres (GEK). De Waalse en Vlaamse esperantisten organiseren jaarlijks het Benelux-Congres. In 2025 organiseerden zij samen het Duitsland-Benelux-Congres (eo: Gebeneluksa Kongreso).

Dit Duits-Benelux congres werd gehouden in het schilderachtige Schleiden in de Eifel en was een succes. De sfeer was uitbundig en levendig.

Het evenement bood een gevarieerd programma, waaronder:

  • Ochtendgymnastiek met An Olijslagers;
  • Esperanto lessen, die gegeven werden door Katalin Kováts, Sylvain Lelarge en Kristin Tytgat.
  • Lezingen, over bijvoorbeeld de overstroming die hier in juli 2021 plaats vond en die veel schade heeft veroorzaakt;
  • Een bezoek aan het Drielandenpunt en het voormalig Neutraal Moresnet, waar de esperantisten werden onthaald door een muziekkorps;
  • Optredens van meerdere zangers en artiesten, waaronder JoMo en de theatergroep Mezbakita.

In een mail aan alle aanwezigen bedankten de organisatoren de vele mensen die hadden geholpen en alle aanwezigen voor hun deelname en de mooie sfeer.

Uit Nederland waren aanwezig: Ron, Sylvain, Katalin, Dorle, Foppe-Klaas, An en Ineke.

Degenen die het congres gemist hebben en de deelnemers die de mooie momenten nog eens willen herbeleven, kunnen de gezamenlijke fotogalerij bekijken en de video die gemaakt is bij het bezoek aan Moresnet.

Wijzig de naam Vaalserberg in Monto Zamenhof

Je kunt nu een petitie tekenen om de Vaalserberg te laten hernoemen naar Mont Zamenhof. Een ludieke actie met een diepere betekenis.

De Vaalserberg is met zijn 322 meter het hoogste punt van Nederland. Het is niet alleen een geografisch kenmerk, maar ook een symbool van eenheid, aangezien het ligt op het vierlandenpunt van de Amikejo (Neutraal-Moresnet), België, Duitsland en Nederland. Deze locatie heeft een unieke potentie om een ​​baken van internationale harmonie en culturele betekenis te worden als het wordt omgedoopt tot Monto Zamenhof / Zamenhofberg / Mont Zamenhof, ter ere van Ludwik Lejzer Zamenhof, de grondlegger van het Esperanto.

Naar de petitie.

Een nieuwe minor op de HvA: Esperanto. 

Tekening: Copilot

Docent aan de Hogeschool van Amsterdam (HvA) Jacob Eikelboom lanceert op de site van de school het idee om een nieuwe minor te starten, een minor die bij zal dragen aan vrede en verbinding: Esperanto. 

Deze minor moet volgens Jacob Eikelboom bijdragen aan vrede en verbinding, als tegenwicht tegen militaire minoren die in het hoger beroepsonderwijs worden aangeboden. Hij schrijft dit in zijn de column van 6 oktober 2025. In zijn columns belicht hij de gebeurtenissen op en rond de HvA.

Naast zijn werk als docent is Jacob Eikelboom ook onderwijsontwikkelaar. Hij wil in deze functie het thema ‘rechtvaardigheid’ een meer prominente plek geven binnen het onderwijs.

Column: “Ik heb een idee voor een nieuwe minor op de HvA”

Wie weet meer over fotoalbum van Esperantogroep?

Beeld: Copilot

In de documentatie van het Internationaal Esperanto-Archief (www.iespa.eu, Diest, België) bevindt zich een link (via Europeana) naar een item van het Rijksmuseum Amsterdam: een fotoalbum van een Esperantogroep of familie, vermoedelijk muziekliefhebbers, gedateerd 1933–1936: www.rijksmuseum.nl. Volgens de beschrijving werd het album aangekocht in 2007, maar er is verder niets over bekend en er is geen informatie over eventueel al verricht onderzoek.

Weet iemand in Nederland meer over dit album? Zou het zinvol zijn als een Nederlander zich persoonlijk bij het Rijksmuseum meldt om hulp aan te bieden bij het zoeken naar aanvullende informatie?

Roland Rotsaert – 0494/54.32.86

Lees verder

Brieven als zonnestralen in een doos

Esperantisten ontmoeten esperantisten in andere landen en er ontstaan dan soms ook liefdesrelaties. Enkele jaren geleden kreeg Marc van Oostendorp bezoek van twee Nederlandse dames. Ze brachten hem een stapel liefdesbrieven in Esperanto, geschreven in de jaren dertig door een Italiaanse vrouw aan hun vader.

De brieven vertellen het verhaal van een grote liefde die hij blijkbaar nooit vergat.

Naar het verhaal van hun liefde.

De Mediterrane Esperantoweek 2026

De Mediterrane Esperantoweek 2026 vindt, net als voorgaande jaren, plaats van 14 tot en met 21 maart 2026 in Hotel Miléade in Les Issambres, aan de Middellandse Zee in Zuid-Frankrijk. De week omvat Esperantocursussen voor drie groepen en een uitgebreid animatieprogramma, evenals een excursie om te genieten van het prachtige weer aan de Côte d’Azur in het vroege voorjaar.

De week begint op zaterdag 16 maart om 16:00 uur en eindigt op zaterdag 21 maart om 11:00 uur.

De cursussen worden gegeven door uitstekende docenten:

  • cursus 1 (beginnende sprekers): Katalin KOVATS (Nederland – Hongarije)
  • cursus 2 (spreekvaardigheidscursus over Esperanto-literatuur): Pawel FISCHER-KOTOWSKI (Nederland – Polen)
  • cursus 3 (spreekvaardigheidscursus over microromans): Maurizio GIACOMETTO (VK – Italië)

Meer informatie vindt u op de website van Esperanto-Provence.

Deelname aan deze week is beperkt. Snel inschrijven is dus de moeite waard!

Volkskrant-ommetje door Moresnet

In de Volkskrant van 25 september 2025 gaat het “Ommetje van de maand” door het Vierlandenpunt bij Zuid-Limburg naar het verdwenen buurlandje. De meeste esperantisten weten dan al dat het over het buurlandje Moresnet gaat.

In het ommetje wordt Esperanto ook genoemd. Vermeld wordt dat de locoburgemeester en arts Wilhelm Molly voor de onafhankelijkheid van het florerende microstaatje streed en een toekomst zag voor Neutraal-Moresnet als ’s werelds eerste Esperantostaat, met de naam Amikejo. Ook de uitkijktoren in het labirent dat bij het drielandenpunt is aangelegd heeft deze naam “Amikejo Turo” gekregen.

Dit ommetje door Moresnet is een wandeltocht van 16 km lang.

Naar het Artikel in de Volkrant (voor abonnees toegankelijk).

Esperantotunnel en -pad geopend

Op 13 september 2025 werd in Groningen officieel het nieuwe Zuiderplantsoen geopend. Er was al heel lang een Esperantostraat, maar nu is er ook een Esperantopad en een Esperantotunnel. Dit op eigen initiatief van de gemeente! De straatnaambordjes moeten nog geplaatst worden! Welke stad in Nederland heeft drie plekken met een Esperanto-naam?

Het Esperanto-pad is voor fietsers en wandelaars. Het pad loopt onder de eveneens nieuwe Esperantotunnel door en verbindt twee delen van het nieuwe plantsoen. Het zorgt voor een veilige groene verbinding tussen twee wijken. En dat alles bevindt zich boven de lawaaierige en milieuvervuilende auto’s op de rondweg diep onder de grond.

Het past mooi bij het idee achter de taal Esperanto.
Esperanto staat ook voor het streven naar veiligheid, verbinding en een groene harmonieuze schone wereld.

Lees verder

Koorstage in de Pyreneeën

Zaterdag 28 februari tot en met zaterdag 7 maart 2026.

Bijna tien jaar geleden nam ik deel aan de koorstage in de Pyreneeën. Die keer onder leiding van de Nederlandse koorleider Rineke Hoens.

Wat een hemelse week voor liedliefhebbers! We studeerden zo’n 5 uur per dag intensief, maar tussen de zangsessies door was er ook voldoende tijd om de prachtige bergstreek met zijn interessante geschiedenis te verkennen. De groep leefde in een prettige sfeer samen, we verbleven in een comfortabel vakantiehuis en de maaltijden waren uitstekend. Het hoogtepunt van de week waren onze concerten, waarbij we optraden voor Esperanto- en lokaal publiek. In februari is er weer een stage, en die kan ik van harte aanbevelen!

Arjen-Sjoerd de Vries

kijk op Eventa Servo om je aan te melden.

Dag van de vrede & Dag van de talen

Bericht van de UEA, ter gelegenheid van de Internationale Dag van de Vrede, 21 september 2025 aan de de VN.

Als we een wereld willen waarin vrede heerst, moeten we daar bewust voor kiezen.

Vrede begint bij onszelf, maar ook bij hoe landen met elkaar omgaan. De Internationale Dag van de Vrede roept op tot meer begrip, respect en eerlijkheid. Laten we samen dromen van een wereld waarin iedereen erbij hoort. En laten we met woorden én daden bouwen aan die wereld.

Esperanto, een internationale taal, staat voor vrede en gelijke taalrechten.

Belangrijke dagen zijn:

  • 21 september: Internationale Dag van de Vrede (VN)
  • 26 september: Europese Dag van de Talen (Raad van Europa)

In deze week vieren we de Week van Talen en Vrede, een initiatief van de Europese afdelingen van UEA (Wereld Esperanto-Vereniging). Zij zijn blij met deze combinatie van vrede en taal.

Lees verder

Leraar van het Jaar 2024

Figuur 1 Rechts Paweł Fischer-Kotowski

Paweł Fischer-Kotowski uitgeroepen tot Jonge Leraar van het Jaar 2024.

Ter gelegenheid van Zamenhofdag 2024 heeft ILEI, met steun van TEJO, alle esperantisten uitgenodigd om kandidaten voor te dragen voor de verschillende categorieën van de wedstrijd Leraren van het Jaar. Tijdens het 58e congres van ILEI, dat plaatsvond van 19 tot 26 juli 2025 in Belgrado, werden de winnaars bekendgemaakt.

Paweł Fischer-Kotowski werd verkozen tot Jonge Leraar van het Jaar 2024. Hij geeft op diverse locaties les in Esperanto, onder andere tijdens de Esperanto-studieweekenden in Krikkenhaar.

Andere eervolle vermeldingen in de categorie Jonge Leraar van het Jaar 2024 zijn toegekend aan Joel Muhire, Ranja Zafinifotsy en Alexander (Alekso) Vaughn Miller.

Lees verder

NPO Podcast: “Weg uit Esperantoland”

Op wo 10 september 2025 zond de VPRO een aflevering van NPO Docs uit met als titel “Weg uit Esperantoland”. Maxine van Veelen spreekt Pjotr, een Belgisch-Oekraïense jonge man, die niet meer kan geloven in de idealen achter Esperanto.

De beschrijving van de VPRO bij deze aflevering:

“Een Poolse oogarts ontwikkelde eind negentiende eeuw het Esperanto: een taal die wereldwijd voor verbinding moest zorgen. Maxine van Veelen onderzoekt wat er van die droom is overgebleven. Ze duikt in de reisverslagen van een jonge Esperantist en in het interbellum geboren Texelaar en spreekt Pjotr, een Belgisch-Oekraïense man die twijfelt over de draagkracht van het Esperanto. Waar liggen de grenzen van hun idealisme? Kan taal een wezenlijk verschil maken wanneer oorlog op de loer ligt?

Een documentaire van Maxine van Veelen, gemaakt tijdens de Oorzaken Podcast Academy met steun van het NPO-fonds. De stem van Texelaar Siem de Waal werd vertolkt door Jonathan de Boer.

Lees verder

Voorstelling Rabbels Hoop

Op zaterdag 25 oktober 2025 is in de Kunstkerk Het Hogeland in Warffum de officiële première van Rabbels Hoop. Rondom de voorstelling is er een extra programma met een dorpswandeling, een optreden van een koor en en op twee plekken wordt er voorgelezen uit het boek. In de Kunstkerk is ook een kleine tentoonstelling.

Op zondag 26 oktober 2025 is er nog een tweede voorstelling in Warffum.

Op donderdag 30 oktober 2025 zijn er twee voorstellingen in het Grand Theatre in Groningen. Op beide locaties is er ook aandacht voor de taal Esperanto. Zo komt er een proefles Esperanto op een basisschool. Het Warffumer mannenkoor zingt het lied ‘Het vlakke land’ in het Esperanto. Ook is de muziekgroep Kajto benaderd. De groep Esperanto Noord-Nederland organiseert de activiteiten rond Esperanto. Er is contact met Lenny Bulthuis, die een ver familielid is van H.J. Bulthuis.

Tijdens het Noorderzon festival in Groningen, van 19 tot en met 24 augustus 2025, werd de voorstelling Rabbels Hoop ook al opgevoerd.

Informatie over de voorstellingen vind je op de site van de Noorderzon. Een kaartje voor een containervoorstelling kost 7 euro en kan ter plekke gekocht worden.

Lees verder

Bezoek aan Esperanto-land

Rianne Sanders besloot een reis te maken en drie Esperanto-bijeenkomsten te bezoeken. Eerst naar BET in Kaunas, daarna het ILEI-Congres in Belgrado en tenslotte het Wereldcongres (UK) in Brno. Naar BET ging ze samen met een vriend Ronald en naar het Wereldcongres met haar nicht Karin. Voor hen allemaal was dat de eerste keer dat ze deelnamen aan een weeklange bijeenkomst in de Esperanto-gemeenschap.

Lees het verslag van dit bezoek.

Jaarvergadering mei 2025

Op zaterdagmiddag 10 mei 2025 werd de ledenvergadering gehouden. Het officiële rapport zul je binnenkort wel ergens kunnen lezen, maar nu alvast enkele foto’s.
Ankie van der Meer en Nanne Kalma – Kajto – ontvingen de Verloren van Themaat-mediaprijs. In 2024 hebben zij veel concerten gegeven en bijna altijd wordt de taal Esperanto genoemd.
In 2024 verscheen er in de Friesland Post een lang interview met hen. Radio Fryslân zond een lang gesprek met hen beiden uit. Zij hebben de prijs zeer zeker verdiend.
Natuurlijk ontbrak een lied niet. Ĉi Tiu Tag’ werd enthousiast door alle aanwezigen meegezongen! Daarna vertrokken Ankie en Nanne snel. Ze hadden ook nog twee optredens in Friesland.

Ĉi Tiu Tag’

Lees verder

Rob de Nijs overleden

Op 16 maart 2025 overleed op 82 jarige leeftijd Rob de Nijs. Hij leed al enige jaren aan de ziekte van Parkinson.

Rob de Nijs zong ooit in Esperanto “Unu voĉ’ tutmonda”, een lied over soldaten die sterven in de oorlog.

Ons medeleven is met de nabestaanden.

“Unu voĉ’ tutmonda” kun je beluisteren op de site.

Opinie: Eén machtsmiddel kunnen we Trump alvast uit handen slaan: het Engels

Foto: Het Witte Huis

De auteur, Marc van Oostendorp, stelt dat Engels niet zo neutraal is als het lijkt. Tijdens een ontmoeting tussen Trump, Vance en Zelensky in het Witte Huis, gebruikten de Amerikanen Engels als machtsmiddel om Zelensky te intimideren. Van Oostendorp betoogt dat de wereldorde eerlijker zou zijn als meertaligheid de norm was. Hij pleit voor het leren van meerdere talen op scholen en meer investeringen in tolken en vertalers. Hij suggereert zelfs dat het tijd is om Esperanto, een neutrale taal, nieuw leven in te blazen om internationale communicatie eerlijker te maken.”

Lees het hele artikel in de Volkskrant.

Over de auteur

Marc van Oostendorp is hoogleraar Nederlands en Academische Communicatie aan de Radboud Universiteit in Nijmegen en voorzitter van de vereniging Esperanto Nederland.

Godfried Bomans in het Esperanto

“Erik en het kleine insectenboek”, vertaald naar Esperanto.

De biografie van de schrijver Godfried Bomans, Vleugelman, door Gé Vaartjes krijgt dezer dagen veel, en positieve aandacht van de recensenten. Het boek wordt bovendien goed gekocht.

Liefhebbers van de auteur hopen natuurlijk dat op deze manier ook meer aandacht komt voor de boeken die Bomans zélf schreef. Dat kan ook in het Esperanto, want drie van Bomans’ boeken zijn in die taal vertaald. Het betreft Erik of het klein insectenboek (‘Erik aŭ La malgranda insektolibro’), Memoires of gedenkschriften van Pieter Bas  (‘Rerigardoj aŭ memorskriboj de ministro Pieter Bas’) en het toneelstuk Bloed en liefde (‘Sango kaj amo’).

De verschillende vertalers hebben de ironische, luchtige stijl van Bomans in deze vertalingen goed weergegeven. Pieter Bas is al een tijdje uitverkocht, maar de andere twee zijn nog steeds bij Esperanto-boekwinkels te koop.

In Tijd voor MAX vertelt Gé over Vleugelman, zijn biografie over Bomans.

Internationale Dag van de Moedertaal

Boodschap van de UEA ter gelegenheid van de internationale dag van de moedertaal, 21 februari 2025.

In 2025 vieren we de 25e Internationale Dag van de Moedertaal. Deze speciale dag, gemarkeerd door de Verenigde Naties en UNESCO aan het begin van de 21e eeuw, is bedoeld om ons te herinneren aan het belang van talen voor persoonlijke ontwikkeling en maatschappelijke participatie, en met name aan het recht om te beginnen met leren in je moedertaal om jezelf maximaal te kunnen ontplooien en optimaal deel te nemen aan de samenleving vanaf het begin van het leven.

Het verminderen van taalkundige diversiteit hangt vaak samen met de vermindering van culturele diversiteit en biodiversiteit. Talen dragen kennis en ervaring van de ene generatie op de andere over. Talen vergezellen ons overal en bij elke handeling in het leven: thuis, in het onderwijs, in politieke participatie, in kunst en wetenschappen.

We merken op dat we nu het Internationale Decennium van Inheemse Talen (2022-2032) meemaken, dat tot doel heeft de taalkundige mensenrechten van inheemse volkeren te bevorderen en ervoor te zorgen dat zij hun moedertalen kunnen behouden, herleven en verspreiden. De Universele Esperanto-vereniging wijdde haar congres van 2022 aan dit Internationale Decennium.

Talen zijn belangrijk voor duurzame ontwikkeling en volledige deelname aan de samenleving. Taalvragen hebben niet voldoende aandacht gekregen in het algemene debat over de Duurzame Ontwikkelingsdoelen.

In 2020 publiceerde onze vereniging in het Esperanto haar Gids voor de 17 Duurzame Ontwikkelingsdoelen. De Gids benadrukte dat zonder effectieve taalkundige communicatie de Doelen niet volledig gerealiseerd kunnen worden – omdat talen de basis vormen van communicatie en wederzijdse communicatie noodzakelijk is voor gezamenlijk werk: talen zijn zowel voor spreken als voor luisteren. De Gids benadrukt het belang van taalonderwijs om de dialoog te maximaliseren om een gemeenschappelijk doel te bereiken: vrede, welvaart en begrip. Het merkt op dat, onder die talen, het idee achter de internationale taal Esperanto in het bijzonder gelijkheid, vrede en samenwerking benadrukt.

We herhalen dit: taalrechten vervullen een essentiële rol bij het bevorderen van dialoog, samenwerking, inclusiviteit en rechtvaardige samenlevingen. Laten we hier speciaal aan denken op de Internationale Dag van de Moedertaal 2025.

De Cock als lesmateriaal

Op 24 oktober 2024 werd vanuit Hamburg een cursus gegeven om Esperanto te leren. Het boek ‘De Cock kaj la morto en preĝo’ werd gebruikt als leesmateriaal. Dit boek is door een groot aantal mensen in Nederland vertaald in het Esperanto.

De auteur is Appie Baantjer (1923-2010). Het boek is alleen digitaal beschikbaar.
Via ‘Eventa Servo’ kun je uitnodiging en verdere informatie vinden.

De Cock kaj la morto en preĝo | Eventa Servo
Verschenen: De Cock kaj la morto en preĝo

De Verzamelaar

In het vorige nummer van het tijdschrift De Verzamelaar is een artikel verschenen van Ad van Tiel over Esperanto sluitzegels, kaarten, e.d. De heer van Tiel is mede door mevrouw Muizelaar-Borger uit Haarlem met Esperanto bekend geraakt. Ook in het a.s. nummer van De Verzamelaar komt weer een verhaal over Esperanto (post)zegels, dit keer over de verzameling van Martin, een collega-verzamelaar van Van Tiel.

Leuk dat op deze manier weer eens de rijkdom aan Esperanto-spullen aan den volke getoond wordt.

Vriendelijke groet,

Bert de Wit (die een kopie van beide nummers kreeg van Baukje Muizelaar)